Buradasınız: Ana Sayfa > GÜNCEL GELİŞMELER > TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR İZLEME RAPORU

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR İZLEME RAPORU

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR İZLEME RAPORU 2016 / Mayıs PAGEV 

 

OECD Haziran başında yayımladığı Ekonomik Görünüm raporunda, küresel ekonominin düşük büyüme tuzağına girdiğini ifade ederek 2016 ve 2017 için küresel büyümeyi % 3 ve % 3,3 olarak tahmin etmiştir. OECD Türkiye’ye ilişkin büyüme tahminini 2016 yılı için % 3,4’ten % 3,9’a yükseltirken, 2017 için % 4,1’den % 3,7’ye düşürmüştür. Asgari ücret artışının Türkiye’nin rekabet gücüne ve ihracatına olumsuz etkide bulunduğuna işaret eden Kuruluş, enflasyonun 2016 ve 2017’de sırasıyla % 7,9 ve % 7,3 olacağını öngörmektedir. Genel olarak bakıldığında; 2015 yılında küresel ekonomik büyümeyi aşağı çeken faktörlerin 2016 yılında da devam etmesi beklenirken, 2016 yılında küresel büyümenin sürdürülebilirliğinin sağlanması temel hedef olarak alınmaktadır. 2016 yılında dünya ekonomisinin yönünü etkileyecek en önemli gelişmeler; ABD ekonomisindeki toparlanma, Euro bölgesindeki gelişme, FED’in para politikasının seyriyle ilgili alacağı kararlar, Gelişmekte olan ekonomilerdeki gelişmeler ve emtia ihracatçısı ekonomilerin, emtia fiyatlarında yaşanan hızlı düşüşlerin yarattığı olumsuz etkileri tolere edebilme kabiliyetleri olacaktır. Petrol fiyatlarındaki düşüş, petrol üreticisi olmayan gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde iç talebi canlandıracak ve bu ülkelerde cari açığın düşmesine, enflasyonun ve faizlerin gerilemesine olumlu etkileri olacaktır. Ancak, 2016 yılında küresel para arzında beklenen gerileme, gelişmekte olan ülkeleri büyümek için daha çok yapısal reformlara zorlayacaktır. 2016 yılının ilk çeyreğinde Türkiye ekonomisi yıllık bazda % 4,8 ile % 4,5 olan piyasa beklentisinin üzerinde büyümüştür. Diğer taraftan, TL’deki değer kaybının etkisiyle ABD doları bazında milli gelirdeki gerileme sürmüştür. Plastik mamul iç pazar tüketiminde sağlanan artış, 2016 yılının ilk 5 ayında plastik mamullerde üretim artışının motoru olmuştur. Bu dönemde üretim 3,8 milyon ton ve 14,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Üretimin 2016 sonunda 9,2 milyon tona ve 35,5 milyar dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 7 değer bazında da % 8 artması beklenmektedir. Türkiye, 2016 yılında kırılganlık riski taşıyan ekonomilerin başında gelmektedir. Yüksek cari açık, enflasyon artışı, artan finansman ihtiyacı Türkiye ekonomisinin 2016 yılında da karşılaşacağı riskler arasında görülmektedir. Sektörün 2023 ihracat vizyonu, kimya sektörü için hedef alınan 50 Milyar dolarlık ihracat hedefinin en az 17 milyar dolarını gerçekleştirmektir. Bu düzeyde bir ihracatın gerçekleştirilmesi için sektörün büyümesine paralel olarak, katma değeri büyük mamuller üretim ve ihracatına yoğunlaşması, birim ihraç fiyatlarını gelişmiş ülkeler ortalaması olan 4,5 $ / Kg’a çıkarması, artan sorunlarının çözümünün dışında, yatırım teşviklerinden de azami ölçüde yararlanması gerekmektedir. 1. EKONOMİK DURUM: 1.1. DÜNYA EKONOMİSİ: 2016 yılının Mayıs ayında küresel piyasalarda yön arayışı etkili olmuş, gelişmekte olan ülkelerin finansal piyasalarında ise dalgalı bir görünüm hakim olmuştur. OECD Haziran başında yayımladığı Ekonomik Görünüm raporunda, küresel ekonominin düşük büyüme tuzağına girdiğini ifade ederek 2016 ve 2017 için küresel büyümeyi % 3 ve % 3,3 olarak tahmin etmiştir. Raporda, küresel krizin ardından merkez bankalarının yapabileceklerinin ötesinde sorumluluk aldıkları, faizlerin tarihi düşük seviyelere indirilmesinin ve niceliksel genişleme uygulamalarının ekonomilerdeki verimliliği azalttığı ve finansal piyasalarda dalgalanmalara neden olduğu belirtilmiştir. OECD Türkiye’ye ilişkin büyüme tahminini 2016 yılı için %3,4’ten %3,9’a yükseltirken, 2017 için %4,1’den %3,7’ye düşürmüştür. Asgari ücret artışının Türkiye’nin rekabet gücüne ve ihracatına olumsuz etkide bulunduğuna işaret eden Kuruluş, enflasyonun 2016 ve 2017’de sırasıyla %7,9 ve %7,3 olacağını öngörmektedir. OECD Büyüme Hızı Tahmini 2016 2017 Dünya Dünya 3,0 3,3 ABD 1,8 2,2 Euro Alanı 1,6 1,7 Almanya 1,6 1,7 İtalya 1,0 1,4 Japonya 0,7 0,4 İngiltere 1,7 2,0 Çin 6,5 6,2 Brezilya ( - ) 4,3 ( - ) 1,7 Türkiye 3,9 3,7 Kaynak: OECD Mayıs ayında yılın ilk çeyreğine kıyasla daha olumlu ekonomik verilerin açıklandığı ABD’de, Haziran ayı başında açıklanan Mayıs ayı tarım dışı istihdam verisinin oldukça zayıf bir görünüm sunması, yaz aylarında faiz artırımına gidilmesi ihtimalini azaltmıştır. Nisan ayına ait sanayi üretimi ve enflasyon verilerinin beklentileri aşması ekonomik faaliyetin ılımlı seyrini dalgalanmalara rağmen koruduğu şeklinde yorumlanmaktadır. Bu dönemde TÜFE’deki aylık artışın Şubat 2013’ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşmesi ön plana çıkarken, sanayi üretimindeki büyüme de son 17 ayın en iyi performansına işaret etmiştir. Ayrıca, daha önce % 0,5 olarak açıklanan ilk çeyrek GSYH büyümesi konut yatırımlarındaki güçlü görünümün etkisiyle %0,8’e revize edilmiştir. Bu gelişmeler ışığında, ABD’de iktisadi faaliyetin ilk çeyrekteki ivme kaybının ardından bahar aylarında bir miktar toparlanma kaydettiğine dair görüşler güçlenmiştir. Güven göstergelerinde de Mayıs ayında yaşanan iyileşme göze çarpmaktadır. 2016 yılının ilk çeyreğinde yıllık bazda % 1,5 oranında büyüyen Euro Alanı ekonomisinde ikinci çeyreğe ilişkin açıklanan veriler ekonomik aktivitenin ılımlı seyrini sürdürdüğüne işaret etmektedir. Mayıs ayına ait PMI verilerine göre Almanya’da imalat sanayi son 5 ayın en olumlu performansını sergilerken Fransa’da sektördeki daralma ivme kaybetmiştir. Güven göstergelerinde de iyileşme eğilimi sürmektedir. Tüketici güven endeksi Mart ayının ardından Nisan ayında da sınırlı da olsa yükselmiştir. Öte yandan, enflasyonda zayıf bir görünüm izlenmektedir. Tüketici fiyatları öncü verilere göre Mayıs’ta yıllık bazda -% 0,1 düzeyinde gerçekleşerek ECB’nin aldığı tedbirlere dair soru işaretlerinin artmasına neden olmuştur. Çin’de Mart ayına ait ekonomik verilerin genel olarak yeniden dengelenme sürecine ilişkin iyimser bir tablo çizmesinin ardından Nisan’da sanayi üretimi, perakende satışlar ve sabit sermaye yatırımı harcamaları gibi veriler beklentilerden olumsuz bir görünüm sergilemiştir. Mayıs ayında Brent türü ham petrolün varil fiyatı Ocak ayı ortasında indiği en düşük seviyelerden % 80 oranında toparlanma kaydetmiştir. Mayıs ayının ilk günlerinde 1.300 USD/ons düzeylerini test eden altın fiyatları, ABD dolarının güçlenmesiyle ayın geri kalanında aşağı yönlü hareket etmiştir. Mayıs’ta önemli petrol üreticisi ülkelerde meydana gelen zorunlu arz kesintileri petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklemiştir. Bu dönemde, bazı uluslararası finans kuruluşlarının yılsonu petrol fiyatı tahminlerini yükseltmesi de fiyatlara destek sağlamıştır. Mayıs ayının son haftasında ise 2 Haziran’daki OPEC toplantısına dair karamsar öngörülerin yanı sıra İranlı yetkililerin petrol üretimini yaptırımlar öncesi seviyelere çıkarana kadar üretimi dondurma yönünde karar almayacaklarını açıklamaları fiyatlar üzerinde baskı yaratmıştır. ABD dolarının uluslararası piyasalarda değer kazanma eğilimi sergilemesi de bu durumu pekiştirmiştir. Brent türü ham petrolün varil fiyatı Ocak ortasında indiği seviyelerden %80 civarında yükselerek 31Mayıs’ta 48 USD/varil olmuştur. Genel olarak bakıldığında; 2015 yılında küresel ekonomik büyümeyi aşağı çeken faktörlerin 2016 yılında da devam etmesi beklenirken, 2016 yılında küresel büyümenin sürdürülebilirliğinin sağlanması temel hedef olarak alınmaktadır. Yükselen ve gelişmekte olan ekonomiler zorlu şartlarla karşı karşıya olup, jeopolitik tansiyonlar küresel ekonominin zorluklarını artırmaktadır. 2016 yılında küresel ekonomiyi etkileyecek üç ana faktör; FED’in parasal normalleşmesi, Çin ekonomisinin seyri ve istikrarsız seyreden emtia fiyatlarıdır. Bunun temel faktörlerin dışında, 2016 ve sonraki yıllarda küresel ekonomi ve dolayısı ile Türkiye ekonomisi üzerinde etkili olacak konular ana başlıklar olarak şunlardır;  ABD ekonomisindeki toparlanma,  Euro bölgesindeki gelişme,  Yunanistan, Ukrayna’nın mevcut sorunları,  Göç sorunları, işgücü piyasasına katılım kapasitesi ve diğer politik sorunlar,  Gelişmekte olan ekonomilerdeki gelişmeler,  Emtia ihracatçısı ekonomilerin, emtia fiyatlarında yaşanan hızlı düşüşlerin yarattığı olumsuz etkileri tolere edebilme kabiliyetleri,  Azalan küresel ticaret hacmi, ABD ve AB arasında yapılması öngörülen TTP’nin ABD Kongresinde kabul edilip edilmeyeceği, bölgesel ticaret anlaşmalarının seyri,  Karbon emisyon değerlerinin azaltılmasına yönelik ülkelerin alacağı kararlar ve yürütmedeki zorluklar. 1.2. TÜRKIYE EKONOMİSİ: 2016 yılının ilk çeyreğinde Türkiye ekonomisi yıllık bazda % 4,8 ile % 4,5 olan piyasa beklentisinin üzerinde büyümüştür. Diğer taraftan, TL’deki değer kaybının etkisiyle ABD doları bazında milli gelirdeki gerileme sürmüştür. GSYH içinde % 80’in üzerinde bir paya sahip olan tüketim harcamaları ilk çeyrekte son 18 çeyreğin en hızlı yıllık artışını göstermiştir. Bu dönemde büyümeye, 5,9 puan ile en yüksek katkıyı sağlayan tüketim harcamalarının güçlü performansında asgari ücretteki artışın da etkisiyle özel tüketimdeki canlanma belirleyici olmuştur. Ayrıca, kamu tüketim harcamalarında % 10,9 ile son 5 yıla yakın bir sürenin en yüksek artışının gözlenmesi dikkat çekmiştir. Bu durum, kamunun tüketim harcamaları içerisinde yer alan mal ve hizmet alımlarının % 17 ile 2009’un son çeyreğinden bu yana en hızlı yükselişini kaydetmesinden kaynaklanmıştır. Bu çerçevede, kamu tüketim harcamalarının büyümeye katkısı 1,2 ile nispeten yüksek düzeyde gerçekleşmiştir. Yatırım harcamalarının zayıf seyri orta vadeli büyüme beklentilerini olumsuz yönde etkilemektedir. 2015 yılının son çeyreğinde iyileşme kaydeden net ihracat bu eğilimini ilk çeyrekte koruyamamıştır. Net ihracat bu dönemde büyümeyi 1,5 puan aşağı çekmiştir. Sabit fiyatlarla ithalatın 2013 yılının son çeyreğinden bu yana en yüksek artışını sergilemesi bu gelişmede rol oynarken, önemli ihraç pazarlarımızdaki sorunlara ve zayıf seyreden küresel talebe rağmen ihracat bu dönemde % 2,4 oranında artmıştır. Üretim yöntemine göre 2016 yılının ilk çeyreğinde GSYH içinde % 62 ile en yüksek paya sahip olan hizmetler sektörü bir miktar ivme kaybetmesine rağmen büyümeye 2,7 puan katkı sağlamıştır. Turizm sektörüne yönelik olumsuz gelişmeler nedeniyle hizmetler sektörünün büyümeye sağladığı katkının önümüzdeki dönemde ivme kaybetmeye devam edebileceği düşünülmektedir. Sanayi sektörü de yılın ilk çeyreğinde büyümeyi 1,6 puan yukarı çekmiştir. İnşaat sektörü bu dönemde 2 yılı aşkın sürenin en hızlı yıllık artışını gerçekleştirerek GSYH içindeki düşük payına rağmen büyümeyi 0,4 puan desteklerken, GSYH’ye en düşük katkıyı tarım sektörü sağlamıştır. 2015 yılında devam eden sığınmacı akımının da desteğiyle yurt içi talep kaynaklı bir büyüme performansı sergileyen Türkiye ekonomisi, bu yılın ilk çeyreğinde bu eğilimini sürdürmüştür. Yılın 2. çeyreğinde de tüketim harcamalarının büyümenin temel dinamiği olmaya devam etmesi beklenmektedir. Öte yandan, başlıca ihraç pazarlarımızdaki sorunların devam etmesi, emtia fiyatlarının mevcut seyri, artma eğilimindeki ithalat talebi nedeniyle net ihracat için olumlu bir tablo çizmek mümkün görünmemektedir. Bu çerçevede, ekonomik aktivitede ılımlı seyrin süreceğini ve ekonominin 2016 yılını % 3,5 ’lik bir büyüme oranıyla tamamlayacağı tahmin edilmektedir. 2016 yılının Mayıs ayında işsizlik oranı 2015 yılının aynı dönemine göre 0,3 puan azalarak % 10,9 olmuştur. Bu dönemde yatay bir seyir izleyen işsiz sayısı 3,2 milyon düzeyinde gerçekleşmiştir. Diğer işgücü göstergelerinde de nispeten olumlu bir performans gözlenmiştir. Sanayi üretimi Mart’ta bir miktar ivme kaybetmekle birlikte yükselişini sürdürmüştür. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi Mart’ta yıllık bazda % 2,9 artış kaydetmiştir. İmalat sanayi PMI endeksi Mayıs ayında art arda üçüncü kez sektörde daralmanın sürdüğüne işaret etmiştir. Endeks 50 eşik değerinin altında kalsa da sınırlı oranda iyileşme kaydetmiştir. Nisan’da 48,9 olan endeks, Mayıs ayında 49,4’e yükselmiştir. Üretim, yeni siparişler ve ihracattaki daralmanın Nisan ayına kıyasla hız kestiği görülürken, firmalar işe alımlarını sürdürmüştür. Ancak, firmaların hem girdi hem de nihai ürün stoklarını azalttıkları gözlemlenmektedir. Nisan ayına ait konut satış istatistiklerine göre, borçlanma yoluyla konut ediniminde son dönemde yaşanan düşüş hız kazanmıştır. 2016 yılının Haziran ayında yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), bir önceki yılın aynı ayına göre %3,41 artış göstermiştir. TÜFE’de (2003=100) 2016 yılı Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre % 7,64 artış gerçekleşmiştir. İhracat 2016 yılı Mayıs ayında, 2015 yılının aynı ayına göre % 9,6 artarak 12 milyar 140 milyon dolar, ithalat % 3,8 azalarak 17 milyar 194 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Mayıs ayında dış ticaret açığı %25,5 azalarak 6 milyar 788 milyon dolardan 5 milyar 54 milyon dolara gerilemiş, ihracatın ithalatı karşılama oranı 2015 Mayıs ayında % 62 iken, 2016 Mayıs ayında % 70,6’ya yükselmiştir.. Avrupa Birliği’nin (AB-28) ihracattaki payı 2015 Mayıs ayında %42,5 iken, 2016 Mayıs ayında %48,5’e yükselmiştir. İngiltere’ye yapılan ihracat 2016 yılı Mayıs ayında 1 milyar 283 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla Almanya (1 milyar 112 milyon dolar), İran (673 milyon dolar) ve İtalya (603 milyon dolar) takip etmiştir. Çin’den yapılan ithalat, 2016 yılı Mayıs ayında 2 milyar 39 milyon dolar olmuş, bu ülkeyi sırasıyla Almanya (1 milyar 856 milyon dolar), ABD (1 milyar 210 milyon dolar) ve Rusya (1 milyar 206 milyon dolar) izlemiştir. Türkiye, yüksek teknoloji ürünleri ithal edip, düşük teknoloji ürünlerini ihraç eden bir ülke konumundadır. Mayıs ayında ISIC Rev.3’e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı % 94,5, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %3,3, orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise %32 olarak gerçekleşmiştir. İmalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı % 85, yüksek teknoloji ürünlerinin 2016 Mayıs ayında imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı % 16,9, orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise % 45 olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret açığındaki daralma cari dengedeki iyileşme eğilimini desteklemektedir. Jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkileri ise özellikle seyahat gelirleri kanalından kendini hissettirmektedir. Seyahat gelirlerindeki zayıf seyrin önümüzdeki aylarda ivme kazanması halinde cari denge üzerinde daha fazla baskı yaratması beklenmektedir. Bazı önemli ihraç pazarlarımızdaki sorunlar sürerken AB ülkeleri kaynaklı dış talebin toparlanması Türkiye’nin ihracat performansını olumlu yönde etkilemektedir. Diğer taraftan, iç talebin güçlenmesine bağlı olarak ithalattaki düşüşün hız kesmesinin, ilerleyen aylarda dış ticaret açığı üzerinde aşağı yönlü baskıyı arttırabilecektir. Son dönemde yukarı yönlü hareketlerin gözlendiği petrol fiyatlarının izleyeceği seyir de dış ticaret dengesi açısından önem taşımaktadır. Enerji fiyatlarının düşük seviyesi cari açık üzerindeki riskleri hafifletmeye devam etmektedir. Ancak, küresel ticaret hacminin zayıf performansı ve jeopolitik riskler ihracat üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaktadır. 2016 yılında, cari açık üzerindeki risklerin turizm gelirlerinde öngörülen daralmanın da etkisiyle artabileceği ancak açığın göreli düşük düzeyini koruyacağı tahmin edilmektedir. 2016 yılında Türkiye ekonomisindeki gelişimi etkileyecek en önemli faktörler; Büyümenin dış talepten çok iç talep artışından kaynaklanacağı, iç talep artışının ise kamu harcamalarına bağlı olacağı, ihracattaki artışın AB ekonomisindeki toparlanma, Çin ekonomisindeki büyüme ve bölgesel risklere bağlı olacağı tahmin edilmektedir. Diğer taraftan petrol ve enerji fiyatlarında yaşanan düşüşün enflasyona olumlu yansıması beklenmektedir. Politik ve ekonomik riskler, 2016 yılında Türkiye ekonomisindeki büyümenin planlanandan daha alt seviyelerde gerçekleşeceğini göstermektedir. Türkiye, 2016 yılında kırılganlık riski taşıyan ekonomilerin başında gelmektedir. Yüksek cari açık, enflasyonun düşürülememesi, büyüme hızındaki yavaşlama, artan finansman ihtiyacı ve sıcak para çıkışı, Türkiye ekonomisinin 2016 yılında da karşılaşacağı riskler arasında görülmektedir. 2016 yılında da Türkiye ekonomisinde iç talebin büyümenin itici gücü olması beklenmektedir. Sektörler açısından iç talebin ekonomik büyümeye katkısında beklenen artışın yanı sıra emtia fiyatlarındaki düşük seyir, AB ülkelerindeki toparlanma eğilimi ve İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması 2016 yılına ilişkin olumlu gelişmeler olarak dikkat çekmektedir. Öte yandan, Rusya ve Orta Doğu ülkeleri başta olmak üzere ihraç pazarlarındaki sorunlar, jeopolitik gelişmeler ve finansal piyasalarda gözlenebilecek oynaklıklar başlıca risk unsurlarıdır. Özellikle döviz kurlarında yaşanan dalgalanmalar maliyetleri artırmak suretiyle sektörlerin kırılganlığını artıran bir unsur olarak öne çıkmaktadır. 2016 yılının 2015’e benzer şekilde sektörler açısından büyümeden ziyade risklerden kaçınılmaya odaklanılan bir yıl olacağı öngörülmektedir. ( Kaynaklar: T. İş Bankası ve Akbank Ekonomik Yayınlar, Kalkınma Bakanlığıi TUİK ) Türkiye’nin Başlıca Ekonomik Göstergeleri 2014 2015 2016 GSYH Milyar $ 799,0 789,4 Büyüme Oranı % 2,9 4,0 TÜFE % 8,2 8,8 7,64 ( Haziran Sonu ) ÜFE % 6,4 5,7 3,41 ( Haziran Sonu ) İşsizlik Oranı % 10,4 10,3 10,9 ( Mayıs Sonu ) İhracat Milyar $ 157,6 143,9 58,8 (Mayıs Sonu ) İthalat Milyar $ 242,2 207,2 80,2 ( Mayıs Sonu ) Dış Ticaret Açığı Milyar $ -84,6 63,3 21,4 ( Mayıs Sonu ) Karşılama Oranı % 65,1 69,5 73,3 (Nisan onu ) Cari İşlemler Dengesi Milyar $ -46,5 - 32,2 - 30,5 ( Şubat Sonu ) Cari Açık / GSYH % -5,8 - 5,5 Bütçe Dengesi / GSYH % -1,3 -1 ,3 Toplam Borç Stoku Milyar TL 614,1 612,1 682,6 ( Nisan Sonu ) USD / TL TL 2,3290 2,9207 2,8943 ( Haziran Sonu ) EURO / TL TL 2,8297 3,1867 3 3,2183 (Haziran Sonu ) Kaynak : TUİK, Ekonomi Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Merkez Bankası 2. TÜRKİYE PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER : 2.1. ÜRETİM : 2016 yılının ilk 5 ayında 3 milyon 823 bin ton ve 14 milyar 790 milyon dolarlık plastik mamul üretimi gerçekleşmiş olup, aynı trendle sürmesi halinde 2016 sonunda üretimin 9 milyon 175 bin ton ve 35,5 milyar dolara çıkması beklenmektedir. Bu durumda 2016 yılında toplam plastik mamul üretiminin 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 7,1 değer bazında da % 8,1 artacağı tahmin edilmektedir. Plastik Mamul Üretimi 2015 2016 / 5 2016 / T 2016/2015 T 1000 Ton 8.568 3.823 9.175 7,1 Milyon $ 32.846 14.790 35.496 8,1 2.2. KAPASİTE KULLANIMI: Plastik sektöründe 2016 yılının ilk 5 ayında ortalama kapasite kullanımı % 73,3 olarak gerçekleşmiş olup, genel imalat sanayinin ortalama kapasite kullanımı olan % 75,7’’in 2,4 puan gerisinde kalınmıştır. 8,3 8,6 3,8 9,2 35,2 32,8 14,8 35,5 0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 2014 2015 2016 / 5 2016 / T 0,0 10,0 20,0 30,0 40,0 Plastik Mamul Üretimi Milyon Ton Milyar $ Kaynak : TUİK, TCMB 2.3. PLASTİK MAM 2016 yılının ilk 5 ayında 3 milyon 1,53 milyon ton ile plastik üretiminin ise 841 bin ton ile plastik 73 70,0 75 74,9 2015 ( Ort. ) 2016 / 1 Plastik Sektöründe Kapasite Kullanım Oranı ( % ) İnşaat; 841 Diğerleri; 535 E / E; 382 Tarım; 229 Tekstil; 153 PLASTİK MAMUL ÜRETİMİNİN SEKTÖREL DAĞILIMI: milyon 823 bin tonluk toplam plastik mamul üretimi içinde yaklaşık ambalaj malzemelerinin başı çektiği, plastik plastik ambalaj malzemelerini takip ettiği görülmektedir. Alt Sektörler Bazında Üretim – 2016 / 5 68,6 70,5 72,7 74,9 73,5 74,3 75,3 2016 / 1 2016 / 2 2016 / 3 2016 / 4 Plastik Sektöründe Kapasite Kullanım Oranı ( % ) Plastik Genel İmalat Otomotiv; 153 mamul üretimi içinde yaklaşık plastik inşaat malzemeleri takip ettiği görülmektedir. 73,3 75,7 2016 / 5 Ambalaj; 1.529 2.4. PLASTİK SEKTÖRÜNÜN Plastik sektöründe 2011 – 2015 yıllarını kapsayan son 5 yılda, yılda ortalama 821 milyon dolarlık makina ve teçhizat yaırımı gerçekleşmiş olup toplam yatırımın % 36’s makinalar, % 23’ünü enjeksiyon, % 18’unu ekstrüzyon, 14’ünü de aksam ve parçalar oluşturmuştur. Plastik sektöründe makine teçhizat yatırımı gerçekleşmiştir. Aynı trendle devamı halinde 2016 sonunda yatırımının 942 milyon dolara çıkacağı ve 2015 yılına kıyasla % Presler ve Diğerleri 36% Aksam Parça 14% Sektörün 839 2015 Plastik Sektörünün Makine ve Teçhizat Yatırımı SEKTÖRÜNÜN MAKİNE TEÇHİZAT YATIRIMI: 2015 yıllarını kapsayan son 5 yılda, yılda ortalama 821 milyon dolarlık makina ve teçhizat yaırımı gerçekleşmiş olup toplam yatırımın % 36’s % 23’ünü enjeksiyon, % 18’unu ekstrüzyon, % 5’ini termoform, % 3’ünü şişirme 14’ünü de aksam ve parçalar oluşturmuştur. makine teçhizat yatırımı 2016 yılının ilk 5 ayında 392 ynı trendle devamı halinde 2016 sonunda sektörün makina ve teçhizat milyon dolara çıkacağı ve 2015 yılına kıyasla % 12 artacağı Enjeksiyon Termoforming 5% Sektörün Son 5 Yıllık Makine Yatırımının % Dağılımı 392 2016 / 5 Plastik Sektörünün Makine ve Teçhizat Yatırımı ( Milyon $ ) 2015 yıllarını kapsayan son 5 yılda, yılda ortalama 821 milyon dolarlık makina ve teçhizat yaırımı gerçekleşmiş olup toplam yatırımın % 36’sını presler ve diğer % 5’ini termoform, % 3’ünü şişirme ve % 392 milyon dolar olarak sektörün makina ve teçhizat tahmin edilmektedir. Enjeksiyon 23% Ekstrüzyon 19% Şişirme 3% Son 5 Yıllık Makine Yatırımının % Dağılımı 942 2016 T Kaynak: TUİK 2016 yılının ilk 5 ayında sektöre yapılan toplam diğer makinalar, % 16’sını enjeksiyo aksam ve parçalar oluşturmuştur. % 5 ve % 2 pay almıştır. Kaynak : TUİK 2.5. PLASTİK MAMUL 2016 yılının ilk 5 ayında 242 edilmiştir. Aynı trendle devamı halinde toplam plasti ve 2,95 milyar dolara erişebileceği ve 2015 yılına k değer bazında da % 3 artacağı t Kaynak : TUİK Presler ve Diğerleri 52% Aksam ve Parçalar Plastik Sektörünün 2016 / 5 ayında Yapmış Olduğu Makina ve Teçhizat Yatırımı 575 3.086 2014 ektöre yapılan toplam 392 milyon dolarlık yatırımın % enjeksiyon makineleri, % 15’ini ekstrüzyon makineleri aksam ve parçalar oluşturmuştur. Termoform ve şişirme makinaları toplam yatırımdan sırası ile K MAMUL İTHALATI: 242 bin ton ve 1 milyar 228 milyon dolarlık plasti edilmiştir. Aynı trendle devamı halinde toplam plastik mamul ithalatının yıl sonunda milyar dolara erişebileceği ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % artacağı tahmin edilmektedir. Enjeksiyon 16% Termoform 5% Aksam ve Parçalar 10% Plastik Sektörünün 2016 / 5 ayında Yapmış Olduğu Makina ve Teçhizat Yatırımı 585 242 2.873 1.228 2015 2016 / 5 Plastik Mamul İthalatı 1000 Ton Milyon $ milyon dolarlık yatırımın % 52’sini presler ve ekstrüzyon makineleri, % 10’unu da makinaları toplam yatırımdan sırası ile lık plastik mamul ithal mamul ithalatının yıl sonunda 581 bin ton miktar bazında % 1 gerileyeceği ve Ekstrüder 15% Şişirme 2% Termoform Plastik Sektörünün 2016 / 5 ayında Yapmış Olduğu Makina ve Teçhizat Yatırımı 581 2.947 2016 ( T ) 2016 yılının ilk 5 ayında miktar ve değer bazında en yüksek ithalat 3920 GTİP nolu ( plastikten diğer levha, yaprak, pelikül, varak ve lamlar ) mamul grubunda gerçekleşmiştir. Bu GTİP no’da yeralan mamullerin ithalatı, toplam plastik mamul ithalatının miktar bazında % 43’ünü değer bazında da % 31’ini oluşturmuştur. GTİP Bazında Plastik Mamul İthalatı ( 1000 Ton ) GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 ( T ) 3916 PLASTİKTEN MONOFİL, ÇUBUK, PROFİLLER-ENİNE KESİTİ 1MMYİ GEÇEN 12 6 13 10 3917 PLASTİKTEN TÜPLER, BORULAR, HORTUMLAR; CONTA, DİRSEK, RAKOR VB 24 10 24 1 3918 PLASTİKTEN YER KAPLAMALARI-DUVAR VE TAVAN KAPLAMALARI DAHİL 28 8 19 -31 3919 PLASTİKTEN, YAPIŞKAN LEVHA, YAPRAK, ŞERİT, LAM VB. DÜZ ŞEKİLDE 57 25 61 5 3920 PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, YAPRAK, PELİKÜL VE LAMLAR 256 103 247 -3 3921 PLASTİKTEN DİĞER LEVHALAR, YAPRAK, PELİKÜL, VARAK VE LAMLAR 65 26 63 -4 3922 PLASTİKTEN KÜVET, DUŞ, LAVABO, BİDE, HELA KÜVETİ VE DONANIMLARI 5 2 5 -4 3923 EŞYA TAŞIMA AMBALAJI İÇİN PLASTİK MAMULLERİ, TIPA, KAPAK, KAPSÜL 47 24 57 20 3924 PLASTİKTEN SOFRA, MUTFAK VE DİĞER EV EŞYASI, TUVALET EŞYASI 12 5 11 -4 3925 PLASTİKTEN İNŞAAT MALZEMESİ 10 4 9 -5 3926 PLASTİKTEN DİĞER EŞYA 68 30 71 5 PLASTİK MAMUL TOPLAMI 585 242 581 -1 Kaynak : TUİK GTİP Bazında Plastik Mamul İthalatı ( Milyon ABD $ ) GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 ( T ) 3916 PLASTİKTEN MONOFİL, ÇUBUK, PROFİLLER-ENİNE KESİTİ 1MMYİ GEÇEN 52 23 56 8 3917 PLASTİKTEN TÜPLER, BORULAR, HORTUMLAR; CONTA, DİRSEK, RAKOR 197 84 201 2 3918 PLASTİKTEN YER KAPLAMALARI-DUVAR VE TAVAN KAPLAMALARI DAHİL 69 34 81 17 3919 PLASTİKTEN, YAPIŞKAN LEVHA, YAPRAK, ŞERİT, LAM VB. DÜZ ŞEKİLDE 323 148 354 10 3920 PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, YAPRAK, PELİKÜL VE LAMLAR 922 379 911 -1 3921 PLASTİKTEN DİĞER LEVHALAR, YAPRAK, PELİKÜL, VARAK VE LAMLAR 254 104 251 -1 3922 PLASTİKTEN KÜVET, DUŞ, LAVABO, BİDE, HELA KÜVETİ VE DONANIMLARI 49 18 44 -10 3923 EŞYA TAŞIMA AMBALAJI İÇİN PLASTİK MAMULLERİ, TIPA, KAPAK, KAPSÜL 221 111 266 20 3924 PLASTİKTEN SOFRA, MUTFAK VE DİĞER EV EŞYASI, TUVALET EŞYASI 81 32 76 -7 3925 PLASTİKTEN İNŞAAT MALZEMESİ 47 17 40 -14 3926 PLASTİKTEN DİĞER EŞYA 658 278 667 1 PLASTİK MAMUL TOPLAMI 2.873 1.228 2.947 3 Kaynak : TUİK 2.6. ÜLKELER İTİBARİYLE PLASTİK MAMUL İTHALATI: Türkiye her yıl 100’ün üzerinde ülkeden plastik mamul ithalatı yapmaktadır. 2015 yılında 10 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın miktar bazında % 72’sini değer bazında da % 76’sını oluşturmuştur. 2016 yılının ilk 5 ayında da ilk 10 ülkenin toplam ithalattan aldığı pay miktar bazında % 73’e çıkmış, değer bazında da % 76 olarak sürmüştür. 2014 yılından buyana Çin, plastik mamullerde en çok ithalatın yapıldığı ülke konumundadır. 2016 yılının ilk 5 ayında Çin’in toplam plastik mamul ithalatımızdan ton bazında % 27 ve değer bazında da % 20 pay aldığı ve Almanya, İtalya, Güney Kore ve Fransa’nın toplam plastik mamullerde Çin’den sonra en büyük ithalat yaptığımız ülkeler konumunu koruduğu görülmektedir. Plastik Mamul İthalatında İlk 10 Ülke 2015 2016 / 5 Ülke 1000 Ton Milyon $ Ton - % $ - % Ülke 1000 Ton Milyon $ Ton - % $ - % Çin 158 633 27 22 Çin 65 250 27 20 Almanya 94 538 16 19 Almanya 40 233 16 19 İtalya 47 235 8 8 İtalya 21 104 9 9 G. Kore 33 188 6 7 G.Kore 14 88 6 7 Fransa 26 165 4 6 Fransa 11 77 5 6 ABD 11 123 2 4 ABD 5 58 2 5 İngiltere 13 102 2 4 İngiltere 5 41 2 3 Belçika 18 80 3 3 Belçika 6 33 3 3 İspanya 11 58 2 2 İspanya 4 25 2 2 Hollanda 10 49 2 2 Polonya 5 23 2 2 10 ülke 419 2.170 72 76 10 ülke 177 932 73 76 Diğerleri 165 703 28 24 Diğerleri 65 296 27 24 TOPLAM 585 2.873 100 100 TOPLAM 242 1.228 100 100 Kaynak : TUİK 2.7. PLASTİK MAMUL İHRACATI: 2016 yılının ilk 5 ayında 648 bin ton ve 1 milyar 727 milyon dolarlık plastik mamul ihracatı yapılmıştır. Aynı trendle sürmesi halinde plastik mamul ihracatının yıl sonunda 1 milyon 556 bin tona ve 4,15 milyar dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 1 değer bazında da % 4 gerilemesi beklenmektedir. Kaynak : TUİK 1.601 1.575 648 1.556 4.976 4.338 1.727 4.146 2014 2015 2016 / 5 2016 ( T ) Plastik Mamul İhracatı 1000 Ton Milyar $ 2016 yılının ilk 5 ayında miktar ve değer bazında en büyük ihracat 3920 ( plastikten diğer levha, yaprak, pelikül ve lamlar ) ve 3923 ( eşya taşıma ambalajı için plastik mamuller, tıpa, kapak, kapsül ) GTİP’lerdeki mamul gruplarında gerçekleşmiştir. Bu GTİP gruplarında yeralan mamullerin ihracatı toplam plastik mamul ihracatının miktar bazında % 47’sini, değer bazında da % 42’sini oluşturmuştur. GTİP Bazında Plastik Mamul İhracatı ( 1000 Ton ) GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 ( T ) 3916 PLASTİKTEN MONOFİL, ÇUBUK, PROFİLLER-ENİNE KESİTİ 1MMYİ GEÇEN 156 52 124 -21 3917 PLASTİKTEN TÜPLER, BORULAR, HORTUMLAR; CONTA, DİRSEK, RAKOR VB 283 92 221 -22 3918 PLASTİKTEN YER KAPLAMALARI-DUVAR VE TAVAN KAPLAMALARI DAHİL 15 6 15 1 3919 PLASTİKTEN, YAPIŞKAN LEVHA, YAPRAK, ŞERİT, LAM VB. DÜZ ŞEKİLDE 19 8 20 1 3920 PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, YAPRAK, PELİKÜL VE LAMLAR 339 154 370 9 3921 PLASTİKTEN DİĞER LEVHALAR, YAPRAK, PELİKÜL, VARAK VE LAMLAR 129 55 132 3 3922 PLASTİKTEN KÜVET, DUŞ, LAVABO, BİDE, HELA KÜVETİ VE DONANIMLARI 24 10 24 -1 3923 EŞYA TAŞIMA AMBALAJI İÇİN PLASTİK MAMULLERİ, TIPA, KAPAK, KAPSÜL 324 150 361 11 3924 PLASTİKTEN SOFRA, MUTFAK VE DİĞER EV EŞYASI, TUVALET EŞYASI 111 51 122 10 3925 PLASTİKTEN İNŞAAT MALZEMESİ 106 40 95 -11 3926 PLASTİKTEN DİĞER EŞYA 69 30 73 6 PLASTİK MAMUL TOPLAMI 1.575 648 1.556 -1 Kaynak : TUİK GTİP Bazında Plastik Mamul İhracatı ( 1000 $ ) GTİP NO GTİP AÇIKLAMA 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 ( T ) 3916 PLASTİKTEN MONOFİL, ÇUBUK, PROFİLLER-ENİNE KESİTİ 1MMYİ GEÇEN 297 91 218 -27 3917 PLASTİKTEN TÜPLER, BORULAR, HORTUMLAR; CONTA, DİRSEK, VB 718 250 599 -17 3918 PLASTİKTEN YER KAPLAMALARI-DUVAR VE TAVAN KAPLAMALARI 30 12 29 -3 3919 PLASTİKTEN, YAPIŞKAN LEVHA, YAPRAK, ŞERİT, LAM VB. DÜZ ŞEKİLDE 115 50 119 3 3920 PLASTİKTEN DİĞER LEVHA, YAPRAK, PELİKÜL VE LAMLAR 915 387 928 1 3921 PLASTİKTEN DİĞER LEVHALAR, YAPRAK, PELİKÜL, VARAK VE LAMLAR 386 161 387 0 3922 PLASTİKTEN KÜVET, DUŞ, LAVABO, BİDE, HELA KÜVETİ VE DON. 107 42 101 -6 3923 EŞYA TAŞIMA AMBALAJI İÇİN PLASTİK MAMULLERİ, TIPA, KAPAK, KAPSÜL 809 343 823 2 3924 PLASTİKTEN SOFRA, MUTFAK VE DİĞER EV EŞYASI, TUVALET EŞYASI 346 151 363 5 3925 PLASTİKTEN İNŞAAT MALZEMESİ 264 90 216 -18 3926 PLASTİKTEN DİĞER EŞYA 351 151 363 4 PLASTİK MAMUL TOPLAMI 4.338 1.727 4.146 -4 Kaynak : TUİK 2.8. ÜLKELER İTİBARİYLE PLASTİK MAMUL İHRACATI: Türkiye, yaklaşık 150 ülkeye plastik mamuller ihraç etmektedir. 2015 yılında 10 ülke, toplam ihracattan miktar bazında % 46, değer bazında da % 45 pay alırken 2016 yılının ilk 5 ayında 10 ülkenin toplam ihracattan aldığı pay miktar bazında % 47’ye çıkmış değer bazında da % 45 olarak sürmüştür. 2016 yılının ilk 5 ayında, 2015 yılında olduğu gibi Irak, Almanya, İngiltere, Fransa ve İsrail en çok plastik mamul ihraç edilen dış pazarları oluşturmuştur. Türkiye’nin 2015 ULKE 1000 Ton Milyon $ Irak 227 464 Almanya 82 266 İngiltere 75 218 Fransa 51 172 İsrail 61 151 Azerbaycan 53 149 İran 41 139 Romanya 52 134 İtalya 44 126 Rusya Fed. 37 123 10 Ülke 724 1.943 Diğer 851 2.395 TOPLAM 1.575 4.338 Kaynak: TUİK Rusya Federasyonu 2015 yılında Türkiye plasti pazarı içinde yer alırken 2016 yılının ilk pazarımızda 25’inci sıraya inmiştir. 2015 yılında en büyük 10 ihracat pazarında yer ilk 5 ayında ilk 10 büyük ihracat pazarı içinde yer aldığı görülmektedir. 2.9. PLASTİK MAMUL Plastik mamullerde birim ithal fiyatları 2000 yılından buyana birim ihraç fiyatlarının daima üzerinde seyretmiştir. 2014 3,11 5,36 Plastik Mamuller Ortalama Dış Ticaret Fiyatları ürkiye’nin Plastik Mamul İhraç Ettiği İlk 10 Ülke 2016 / 5 Ton - % $ - % ULKE 1000 Ton 14 11 Irak 77 5 6 Almanya 40 5 5 İngiltere 32 3 4 Fransa 24 4 3 İsrail 32 3 3 Romanya 23 3 3 İtalya 23 3 3 İran 16 3 3 Bulgaristan 18 2 3 İspanya 17 46 45 10 Ülke 303 54 55 Diğer 345 100 100 TOPLAM 648 yılında Türkiye plastik sektör ihracatında % 2,8 payla ilk 10 ihracat yer alırken 2016 yılının ilk 5 ayında toplam ihracatımızdan % i sıraya inmiştir. 2015 yılında en büyük 10 ihracat pazarında yer almayan Bulgaristan ve İspanya’nın 2016 yılının ayında ilk 10 büyük ihracat pazarı içinde yer aldığı görülmektedir. MAMUL DIŞ TİCARET FİYATLARI: mamullerde birim ithal fiyatları 2000 yılından buyana birim ihraç fiyatlarının daima 2015 2016 / 5 2,75 2,67 4,91 Plastik Mamuller Ortalama Dış Ticaret Fiyatları İhraç Fiyatı İthal Fiyatı 2016 / 5 Milyon $ Ton - % $ - % 142 12 8 133 6 8 83 5 5 77 4 4 72 5 4 62 4 4 60 4 3 50 3 3 49 3 3 43 3 3 772 47 45 956 53 55 1.727 100 100 sektör ihracatında % 2,8 payla ilk 10 ihracat 1,16 pay alarak ihracat almayan Bulgaristan ve İspanya’nın 2016 yılının mamullerde birim ithal fiyatları 2000 yılından buyana birim ihraç fiyatlarının daima 2016 / 5 5,07 2016 yılının ilk 5 ayında plastik mamullerde ortalama ithalat fiyatları 5,07 $ / Kg, ortalama ihracat fiyatları da 2,67 $ / Kg olarak gerçekleşmiş olup, 2015 yılına kıyasla ortalama ithalat fiyatı % 3 artarken ortalama ihracat fiyatı % 3 gerilemiştir. Plastik Mamullerde Ortalama Birim Dış Ticaret Fiyatları ( $ / Ton ) İTHALAT FİYATI İHRACAT FİYATI GTİP 2015 2016 / 5 % Artış 2015 2016 / 5 % Artış 3916 4,26 4,19 -2 1,90 1,76 -7 3917 8,25 8,33 1 2,54 2,71 7 3918 2,47 4,21 70 2,01 1,93 -4 3919 5,62 5,85 4 5,95 6,06 2 3920 3,60 3,68 2 2,70 2,51 -7 3921 3,88 3,98 3 3,00 2,93 -2 3922 9,93 9,31 -6 4,42 4,17 -6 3923 4,69 4,69 0 2,50 2,28 -9 3924 6,94 6,76 -3 3,11 2,97 -5 3925 4,67 4,25 -9 2,48 2,28 -8 3926 9,66 9,36 -3 5,10 5,01 -2 ORTALAMA 4,91 5,07 3 2,75 2,67 -3 2.10. PLASTİK MAMULLERDE DIŞ TİCARET FAZLASI: Türkiye plastik mamul dış ticaretinde daima dış ticaret fazlası vermektedir. 2016 yılının ilk 5 ayında 406 bin ton ve 500 milyon dolar olarak gerçekleşen dış ticaret fazlasının aynı trendle sürmesi halinde yıl sonunda 975 bin tona ve 1 milyar 199 milyon dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 1,6 değer bazında da % 18 gerilemesi beklenmektedir. 1.026 991 406 975 1.889 1.465 500 1.199 2014 2015 2016 / 5 2016 ( T ) Plastik Mamullerde Dış Ticaret Fazlası 1000 Tons Milyon $ 2.11. PLASTIK MAMUL İÇ PAZAR TÜKETİMİ: 2016 yılının ilk 5 ayında 3,4 milyon ton ve 14,3 milyar dolarlık iç pazar tüketimi gerçekleşmiştir. Tüketimin aynı trendle sürmesi halinde yıl sonunda 8,2 milyon ton ve 34,3 milyar dolar olarak gerçekleşeceği ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 8 değer bazında da % 9 artacağı tahmin edilmektedir. 2016 yılının ilk 5 ayında 3,4 milyon tonluk plastik mamul iç tüketimin yaklaşık 1 milyon 700 bin tonu otomotiv, ambalaj, inşaat ve elektronik gibi ihracatçı sektörler kanalı ile yarı mamul ve mamul şeklinde dolaylı olarak ihraç edilmiştir. Kalan 1 milyon 750 bin tonluk kısım ise doğrudan tüketici tarafından tüketilmiştir. 2.12. PLASTİK MAMULLERDE GENEL ARZ VE TALEP DENGESİ: Plastik mamul iç pazar tüketiminde sağlanan artış, 2016 yılının ilk 5 ayında plastik mamullerde üretim artışının motoru olmuştur. Bu dönemde özetle;  Üretim 3,8 milyon ton ve 14,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Üretimin 2016 sonunda 9,2 milyon tona ve 35,5 milyar dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 7 değer bazında da % 8 artması beklenmektedir.  İthalat 242 bin ton ve 1,23 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2016 sonunda ithalatın 581 bin ton ve 2,95 milyar dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 1 gerilerken değer bazında % 3 artması beklenmektedir.  İhracat 648 bin ton 1,73 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatın yıl sonunda 1,57 milyon ton ve 4,15 milyar dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 1 değer bazında da % 4 gerilemesi beklenmektedir.  Dolaylı İhracata giden dahil olmak üzere yurtiçi tüketim 3,42 milyon ton ve 11,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İç tüketimin 2016 sonunda 8,2 milyon tona ve 34,3 milyar dolara çıkarak 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 8 değer bazında da % 9 artması beklenmektedir.  Dış ticaret fazlası 406 bin ton ve 500 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Yıl sonunda dış ticaret fazlasının 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 2 değer bazında da % 18 azalması beklenmektedir. 7,3 7,6 3,4 8,2 33,3 31,4 14,3 34,3 2014 2015 2016 / 5 2016 / T Plastik Mamul İç Pazar Tüketimi Milyon Ton Milyar $  Yerli üretimin miktar bazında % 17’si değer bazında % 12’si ihraç edilmiş,  Dolaylı ihracata giden dahil olmak üzere toplam yurtiçi tüketimin miktar bazında % 7’si değer bazında % 9’u ithalatla karşılanmış,  İhracatın ithalatı karşılama oranı ise miktar bazında % 268 değer bazında da % 141 olarak gerçekleşmiştir. Plastik Mamullerde Genel Arz ve Talep Dengesi ( 1000 Ton ) 2015 2016 / 5 2016 ( T ) % ARTIŞ 2016/2015 Üretim 8.568 3.823 9.175 7 İthalat 585 242 581 -1 İhracat 1.575 648 1.556 -1 Yurtiçi Tüketim 7.577 3.417 8.200 8 Dış Ticaret Açığı / Fazlası 991 406 975 -2 İhracat / Üretim ( % ) 18 17 17 İthalat / Yurtiçi Tüketim ( % ) 8 7 7 İhracat / İthalat ( % ) 269 268 268 Plastik Mamullerde Genel Arz ve Talep Dengesi ( Milyon $ ) 2015 2016 / 5 2016 ( T ) % ARTIŞ 2016/2015 Üretim 32.846 14.790 35.496 8 İthalat 2.873 1.228 2.947 3 İhracat 4.338 1.727 4.146 -4 Yurtiçi Tüketim 31.381 14.290 34.297 9 Dış Ticaret Açığı / Fazlası 1.465 500 1.199 -18 İhracat / Üretim ( % ) 13 12 12 İthalat / Yurtiçi Tüketim ( % ) 9 9 9 İhracat / İthalat ( % ) 151 141 141 3. TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE SEKTÖRÜ: 3.1. PLASTİK HAMMADDE ÜRETİMİ: 2016 yılının ilk 5 ayında toplam plastik hammadde üretiminin 423 bin ton civarında gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Plastik Hammadde Yerli Üretimi ( 2016 / 5) 1000 Ton AYPE 131 YYPE 38 PP 55 PVC 59 PS 38 PET 102 TOPLAM ÜRETİM 423 Kaynak: PETKİM ve diğer üreticiler Türkiye’de 2016 yılının ilk 5 ayında üretilen toplam plastik hammaddenin % 31’ini AYPE, % 9’unu YYPE, % 14’ünü PVC, % 13’ünü PP, % 9’unu PS, % 24’ünü de PET oluşturmuştur. Kaynak: PETKİM ve diğer üreticiler 3.2. PLASTİK HAMMADDE İTHALATI: 2016 yılının ilk 5 ayında 2 milyon 827 bin ton ve 3 milyar 715 milyon dolarlık plastik hammadde ithalatı yapılmıştır. Yılın diğer aylarında da aynı trendin sürmesi halinde plastik hammadde ithalatının 2016 sonunda 2015’e kıyasla miktar bazında % 8 değer bazında da % 19 artarak 6,78 milyon ton ve 11,15 milyar dolar olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. AYPE 31% YYPE 9% PP 13% PVC 14% PS 9% PET 24% Plastik Hammadde Üretimi 2016 / 5 Kaynak : TUİK 2016 yılının ilk 5 ayında miktar bazında en yüksek ithalat polietilen ve polipropilen de gerçekleşmiştir. Bu iki hammadde de yapılan ithalat toplam plastik hammadde ithalatı içinden miktar bazında % 57 pay alıştır. GTİP Bazında Plastik Hammadde İthalatı ( 1000 Ton ) GTİP NO PLASTİK HAMMADDE TANIMLARI 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 3901 ETİLEN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 1.600 747 1.792 12 3902 PROPİLEN VE DİĞER OLEFİNLERİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 1.943 878 2.107 8 3903 STİREN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 512 236 566 11 3904 VİNİL KLORÜR/HALOJENLİ DİĞER OLEFİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 834 323 776 -7 3905 VİNİL ASETAT/DİĞER VİNİL ESTERLERİNİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 42 21 50 19 3906 AKRİLİK POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 198 88 211 7 3907 POLİASETALLER, DİĞER POLİETERLER, EPOKSİT-ALKİD REÇİNELER (İLK ŞEK. ) 628 286 687 9 3908 POLİAMİDLER (İLK ŞEKİLDE) 87 40 96 11 3909 AMİNO REÇİNELER, FENOLİK REÇİNELER, POLİÜRETANLAR (İLK ŞEKİLDE) 217 92 222 2 3910 SİLİKONLAR (İLK ŞEKİLLERDE) 30 13 32 8 3911 PETROL REÇİNELERİ,POLİTERPENLER 29 13 32 12 3912 SELÜLOZ VE KİMYASAL TÜREVLERİ (İLK ŞEKİLDE) 39 16 39 2 3913 TABİİ POLİMERLER, DEĞİŞTİRİLMİŞ TABİİ POLİMERLER, TÜREVLERİ (İLK ŞEK) 3 2 4 23 3914 POLİMER ESASII İYON DEĞİŞTİRİCİLER (İLK ŞEKİLDE) 6 2 5 -9 3915 PLASTİKTEN DÖKÜNTÜ, KALINTI VE HURDALAR 104 69 165 59 PLASTIK HAMMADDE TOPLAM 6.269 2.827 6.784 8 Kaynak: TUİK Diğer taraftan, aynı dönemde dolar bazında da en yüksek ithalatın gene polietilen ve polipropilen de yapıldığı gözlenmektedir. Bu iki hammadde de yapılan ithalat toplam plastik hammadde ithalatı içinden değer bazında % 54 pay almıştır. 6.043 6.269 2.827 6.784 11.064 9.396 3.715 11.145 2014 2015 2016 / 5 2016 / T Plastik Hammadde İthalatı 1000 Ton Milyon $ GTİP Bazında Plastik Hammadde İthalatı ( Milyon $ ) GTİP NO PLASTİK HAMMADDE TANIMLARI 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 3901 ETİLEN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 2.406 1.025 2.460 2 3902 PROPİLEN VE DİĞER OLEFİNLERİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 2.650 980 2.351 -11 3903 STİREN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 795 320 768 -3 3904 VİNİL KLORÜR/HALOJENLİ DİĞER OLEFİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 816 280 673 -18 3905 VİNİL ASETAT/DİĞER VİNİL ESTERLERİNİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 100 49 117 17 3906 AKRİLİK POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 370 131 314 -15 3907 POLİASETALLER, DİĞER POLİETERLER, EPOKSİT-ALKİD REÇİNELER (İLK ŞEK. ) 1.174 478 1.147 -2 3908 POLİAMİDLER (İLK ŞEKİLDE) 213 91 219 3 3909 AMİNO REÇİNELER, FENOLİK REÇİNELER, POLİÜRETANLAR (İLK ŞEKİLDE) 447 173 416 -7 3910 SİLİKONLAR (İLK ŞEKİLLERDE) 111 50 119 7 3911 PETROL REÇİNELERİ,POLİTERPENLER 89 39 93 4 3912 SELÜLOZ VE KİMYASAL TÜREVLERİ (İLK ŞEKİLDE) 150 64 153 2 3913 TABİİ POLİMERLER, DEĞİŞTİRİLMİŞ TABİİ POLİMERLER, TÜREVLERİ (İLK ŞEK) 23 9 23 -4 3914 POLİMER ESASII İYON DEĞİŞTİRİCİLER (İLK ŞEKİLDE) 14 5 11 -20 3915 PLASTİKTEN DÖKÜNTÜ, KALINTI VE HURDALAR 36 22 53 50 PLASTIK HAMMADDE TOPLAM 9.396 3.715 11.145 19 Kaynak: TUİK Türkiye plastik sektörünün plastik hammadde tedariğinde ithalata olan yüksek bağımlılığının sürmekte olduğu ve ithalatın toplam arzın içinden % 87 pay aldığı görülmektedir. 3.3. ÜLKELER İTİBARİYLE PLASTİK HAMMADDE İTHALATI: Türkiye, 100’ün üzerinde ülkeden plastik hammadde ithal etmektedir. 2016 yılının ilk 5 ayında toplam ithalatın miktar bazında yaklaşık % 64’ü değer bazında da % 66’sı 10 ülkeden yapılmıştır. 2016 yılının ilk 5 ayında toplam plastik hammadde ithalatında ilk 3 sırayı 2015 ‘de olduğu gibi S. Arabistan, G. Kore ve Almanya almış olup bu 3 ülkenin toplam plastik hammadde ithalatımızdan aldığı pay miktar ve değer bazında da % 35 civarındadır. Plastik Hammadde İthalatında İlk 10 Ülke 2015 2016 / 5 ÜLKELER 1000 Ton Milyon Dolar Ton - % $ - % ÜLKELER 1000 Ton Milyon Dolar Ton - % $ - % S. Arabistan 977 1.309 16 14 S. Arabistan 453 510 16 14 G. Kore 607 973 10 10 G. Kore 292 387 10 10 Almanya 411 882 7 9 Almanya 187 366 7 10 Belçika 383 606 6 7 Belçika 165 236 6 6 İran 352 456 6 5 İran 177 192 6 5 İtalya 238 439 4 5 İtalya 107 185 4 5 İspanya 263 407 4 4 İspanya 114 157 4 4 Hollanda 226 404 4 4 Fransa 120 154 4 4 Fransa 282 395 5 4 Hollanda 92 151 3 4 ABD 218 310 4 3 Mısır 115 118 4 3 10 Ülke 3.956 6.181 63 66 10 Ülke 1.822 2.456 64 66 Diğerleri 2.313 3.215 37 34 Diğerleri 1.005 1.259 36 34 Toplam 6.269 9.396 100 100 Toplam 2.827 3.715 100 100 Kaynak : TUİK 3.4. PLASTİK HAMMADDE İHRACATI: 2016 yılının ilk 5 ayında 327 bin ton ve 400 milyon dolarlık plastik hammadde ihraç edilmiştir. Aynı trendle sürmesi halinde ihracatın 2016 sonunda 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 14 değer bazında da % 3 artarak 784 bin ton ve 959 milyon dolara çıkacağı tahmin edilmektedir. Kaynak : TUİK 2016 yılının ilk 5 ayında miktar ve değer bazında en büyük ihracat poliesataller de ve akrilik polimerlerde gerçekleşmiştir. GTİP Bazında Plastik Hammadde İhracatı ( 1000 Ton ) GTİP NO PLASTİK HAMMADDE TANIMLARI 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 3901 ETİLEN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 35 42 100 183 3902 PROPİLEN VE DİĞER OLEFİNLERİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 28 12 29 2 3903 STİREN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 32 13 32 2 3904 VİNİL KLORÜR/HALOJENLİ DİĞER OLEFİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 18 8 20 14 3905 VİNİL ASETAT/DİĞER VİNİL ESTERLERİNİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 47 22 53 13 3906 AKRİLİK POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 167 76 183 9 3907 POLİASETALLER, DİĞER POLİETERLER, EPOKSİT-ALKİD REÇİNELER (İLK ŞEK. ) 201 87 208 4 3908 POLİAMİDLER (İLK ŞEKİLDE) 13 6 14 7 3909 AMİNO REÇİNELER, FENOLİK REÇİNELER, POLİÜRETANLAR (İLK ŞEKİLDE) 77 34 81 5 3910 SİLİKONLAR (İLK ŞEKİLLERDE) 6 2 6 -8 3911 PETROL REÇİNELERİ,POLİTERPENLER 1 0 1 49 670 688 327 784 1.124 933 400 959 2014 2015 2016 / 5 2016 ( T ) Plastik Hammadde İhracatı 1000 Ton Milyon $ 3912 SELÜLOZ VE KİMYASAL TÜREVLERİ (İLK ŞEKİLDE) 45 16 39 -12 3913 TABİİ POLİMERLER, DEĞİŞTİRİLMİŞ TABİİ POLİMERLER, TÜREVLERİ (İLK ŞEK) 0 0 0 -7 3914 POLİMER ESASII İYON DEĞİŞTİRİCİLER (İLK ŞEKİLDE) 0 0 0 -3 3915 PLASTİKTEN DÖKÜNTÜ, KALINTI VE HURDALAR 18 7 17 -4 PLASTIK HAMMADDE TOPLAM 688 327 784 14 Kaynak: TUİK GTİP Bazında Plastik Hammadde İhracatı ( Milyon $ ) GTİP NO PLASTİK HAMMADDE TANIMLARI 2015 2016 / 5 2016 / T % ARTIŞ 2016/ 2015 3901 ETİLEN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 52 55 132 153 3902 PROPİLEN VE DİĞER OLEFİNLERİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 39 15 35 -9 3903 STİREN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 42 15 36 -13 3904 VİNİL KLORÜR/HALOJENLİ DİĞER OLEFİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 20 9 22 6 3905 VİNİL ASETAT/DİĞER VİNİL ESTERLERİNİN POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLLERDE) 42 18 42 1 3906 AKRİLİK POLİMERLERİ (İLK ŞEKİLDE) 199 79 191 -4 3907 POLİASETALLER, DİĞER POLİETERLER, EPOKSİT-ALKİD REÇİNELER (İLK ŞEK. ) 330 130 313 -5 3908 POLİAMİDLER (İLK ŞEKİLDE) 26 10 25 -5 3909 AMİNO REÇİNELER, FENOLİK REÇİNELER, POLİÜRETANLAR (İLK ŞEKİLDE) 91 35 85 -7 3910 SİLİKONLAR (İLK ŞEKİLLERDE) 20 8 20 -3 3911 PETROL REÇİNELERİ,POLİTERPENLER 2 1 2 9 3912 SELÜLOZ VE KİMYASAL TÜREVLERİ (İLK ŞEKİLDE) 52 18 43 -18 3913 TABİİ POLİMERLER, DEĞİŞTİRİLMİŞ TABİİ POLİMERLER, TÜREVLERİ (İLK ŞEK) 1 0 1 -25 3914 POLİMER ESASII İYON DEĞİŞTİRİCİLER (İLK ŞEKİLDE) 0 0 0 -39 3915 PLASTİKTEN DÖKÜNTÜ, KALINTI VE HURDALAR 16 5 13 -20 PLASTIK HAMMADDE TOPLAM 933 400 959 3 Kaynak : TUİK 3.5. ÜLKELER İTİBARIYLE PLASTİK HAMMADDE İHRACATI: Türkiye 100’ün üzerinde ülkeye plastik hammadde ihracatı yapmakta olup 10 ülke toplam ihracattan 2016 yılının ilk 5 ayında miktar bazında % 53 değer bazında % 51 pay almıştır. 2016 yılının ilk 5 ayında İtalya, Almanya, Mısır, İran ve Bulgaristan Türkiye’nin plastik ham madde ihracatında önde gelen ilk 5 pazarını oluşturmuştur. Plastik Hammadde İhracatının ülkelere Dağılımı 2015 2016 / 5 Ülkeler 1000 Ton Milyon $ % - Ton % - $ Ülkeler 1000 Ton Milyon $ % - Ton % - $ Almanya 66 93 10 10 İtalya 33 41 10 10 Mısır 61 66 9 7 Almanya 28 38 9 9 Rusya Fed. 31 63 5 7 Mısır 24 23 7 6 İran 21 47 3 5 İran 11 21 3 5 İtalya 37 46 5 5 Bulgaristan 22 17 7 4 Bulgaristan 52 39 7 4 Yunanistan 18 15 6 4 İsrail 25 29 4 3 Rusya Fed. 8 15 2 4 Romanya 22 28 Irak 18 28 Özbekistan 13 27 10 Ülke 345 466 Diğer 343 467 Toplam 688 933 100 Kaynak: TUİK 3.6. PLASTİK HAMMADDE 2016 yılının ilk 5 ayında plastik gerçekleştiği ve 2015 yılına kıyasla hammadde ortalama birim ihraç fiyatı 10 gerilemiştir. 2016 yılının ilk 5 ayında Türkiye’nin yaklaşık % 7,4 üzerinde gerçekleşmiştir. plastik hammaddeleri ithal ederken daha düşük katma değerli hammaddeleri ihraç etm Plastik Hammaddelerde GTİP Bazında Ortalama İthal ve İhraç Birim Fiyatları 7 GTİP NO 2015 3901 1,50 3902 1,36 3903 1,55 3904 0,98 3905 2,36 3906 1,87 2014 1,68 1,83 Plastik Hammadde Ortalama Dış Ticaret Fiyatları 3 3 İsrail 12 3 3 İspanya 11 2 3 Özbekistan 6 50 50 10 Ülke 172 50 50 Diğer 154 100 100 Toplam 327 HAMMADDE DIŞ TİCARET BİRİM FİYATLARI: plastik hammadde ortalama birim ithal fiyatının a kıyasla % 12 gerilediği görülmektedir. Aynı hammadde ortalama birim ihraç fiyatı ise 1.22 $ / Kg olarak gerçekleşmiş ve 201 Türkiye’nin ortalama plastik hammadde ithal fiyatları, ihraç fiyatlarının gerçekleşmiştir. Başka bir değişle Türkiye katma değeri daha büyük hammaddeleri ithal ederken daha düşük katma değerli hammaddeleri ihraç etm Hammaddelerde GTİP Bazında Ortalama İthal ve İhraç Birim Fiyatları ( $ / Ton ) İTHALAT FİYATI İHRACAT FİYATI 2016 / 5 % Artış 2015 2016 / 5 1,37 -9 1,48 1,32 1,12 -18 1,38 1,23 1,36 -13 1,31 1,11 0,87 -11 1,15 1,07 2,33 -1 0,90 0,81 1,48 -21 1,19 1,04 2015 2016 / 5 1,36 1,22 1,50 1,31 Plastik Hammadde Ortalama Dış Ticaret Fiyatları ( $ / Kg ) İhraç Fiyatı İthal Fiyatı 13 4 3 12 3 3 11 2 3 205 53 51 194 47 49 400 100 100 nın 1.31 $ / Kg olarak Aynı dönemde plastik ve 2015 yılına kıyasla % hammadde ithal fiyatları, ihraç fiyatlarının Başka bir değişle Türkiye katma değeri daha büyük hammaddeleri ithal ederken daha düşük katma değerli hammaddeleri ihraç etmiştir. Hammaddelerde GTİP Bazında Ortalama İthal ve İhraç Birim Fiyatları İHRACAT FİYATI 2016 / 5 % Artış 1,32 -11 1,23 -11 1,11 -15 1,07 -7 0,81 -10 1,04 -12 1,31 3907 1,87 1,67 -11 1,64 1,50 -9 3908 2,45 2,28 -7 1,98 1,76 -11 3909 2,06 1,87 -9 1,18 1,04 -12 3910 3,74 3,72 -1 3,18 3,33 5 3911 3,13 2,89 -8 3,95 2,89 -27 3912 3,91 3,88 -1 1,16 1,09 -6 3913 7,64 5,96 -22 6,12 4,91 -20 3914 2,45 2,15 -12 3,09 1,94 -37 3915 0,34 0,32 -6 0,89 0,74 -17 ORTALAMA 1,50 1,31 -12 1,36 1,22 -10 3.7. PLASTİK HAMMADDE DIŞ TİCARET AÇIĞI: Türkiye plastik hammadde dış ticaretinde sürekli dış ticaret açığı veren bir ülkedir. 2016 yılının ilk 5 ayında plastik hammadde dış ticaret açığı 2,5 milyon ton ve 3 milyar 315 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Plastik hammaddelerde dış ticaret açığının 2016 sonunda 6 milyon ton ve 7 milyar 957 milyon dolar olarak gerçekleşeceği ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 7,5 değer bazında da % 6 azalacağı tahmin edilmektedir. 3.8. PLASTİK HAMMADDE İÇ PAZAR TÜKETİMİ: 2016 yılının ilk 5 ayında plastik hammadde iç pazar tüketimi 2 milyon 923 bin ton ve 3,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiş olup, yıl sonunda 7 milyon 14 bin tona ve 10 milyar 52 milyon dolara çıkması ve 2015 yılına kıyasla miktar bazında % 6,3 değer bazında da % 6,8 artması beklenmektedir. -5.581 -2.500 -6.000 -8.463 -3.315 -7.957 2015 2016 / 5 2016 / T Plasik Hammadde Dış Ticaret Açığı 1000 Ton Milyon $ 3.9. PLASTİK HAMMADDE GENEL ARZ VE TALEP DENGESI: 2016 yılının ilk 5 aylık gerçekleşmeleri dikkate alınarak 2016 sonunda plastik hammadde de 2015 yılına kıyasla ;  Üretimin 2015 düzeyini koruyacağı,  İthalatın % 8 artarak 6,78 milyon tona çıkacağı,  İhracatın % 14 artarak 784 bin tona yükseleceği,  Yurtiçi tüketimin % 6 artarak 7,01 milyon tona çıkacağı,  Dış ticaret açığının % 8 artarak 6 milyon tona çıkacağı,  İthalatın toplam arz içindeki payının % 87 olarak gerçekleşeceği,  İhracatın ithalatı karşılama oranının da % 12 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Plastik Hammaddelerde Arz ve Talep Dengesi ( 1.000 Ton ) 2015 2016 / 4 2016 ( T ) % ARTIŞ 2016/2015 Üretim 1.014 423 1.014 - İthalat 6.269 2.827 6.784 8 İhracat 688 327 784 14 Yurtiçi Tüketim 6.595 2.923 7.014 6 Dış Ticaret Açığı -5.581 -2.500 -6.000 8 İhracat / Üretim ( % ) 68 77 77 İthalat /Toplam Arz ( % ) 86 87 87 İhracat / İthalat ( % ) 11 12 12 6.595 2.923 7.014 9.415 3.708 10.052 2015 2016 / 5 2016 / T Plastik Hammadde İç Pazar Tüketimi 1000 Ton Milyon $ 4. SONUÇ VE ÖNERILER: Plastik sektörünün dış ticareti ve ülke ekonomisine katkıları hesaplanırken, petrokimya sektörü tarafından ithal edilen plastik hammaddeler, sektörün ithalatı olarak kabul edildiğinden, dış ticaret fazlası veren plastik sektörü çok büyük dış ticaret açığı veren bir sektör konumuna sokulmaktadır. Bu durum sektör için olumsuz bir algı oluşturmaktadır. Kullanılan plastik hammaddeler, tümüyle petrokimya sektörü tarafından üretilmektedir Bu nedenle, bu hammaddelerde yapılan dış ticaret de petrokimya sektör kayıtlarında yer almak durumundadır. Burada esas sorun polimer sektörüyle, plastik sektörünün aynıymış gibi algılanmasından kaynaklanmaktadır. Ancak polimer, demir-çelik gibi ham bir malzeme plastik ise su borusu, otomobil, buzdolabı, gıda ambalajı gibi bitmiş bir ürün, yahut onun parçasıdır. Plastik mamul sektörü son iki yılda üretiminin miktar bazında yaklaşık % 18’ini direk olarak ihraç etmiştir. 2014 yılında 5 milyar dolar olan ihracat değeri, ihracat fiyatlarının gerilemesi ile 2015 yılında 4,4 milyar dolara inmiştir. 2016 yılının ilk 4 aylık gerçekleşmeleri 2016 yılında plastik mamul direk ihracatının, miktar bazında % 22 aşacağını ancak değer bazında 4 milyar doları biraz geçeceğini göstermektedir. Ancak, Türkiye, otomobil, gıda ambalajı olarak endirekt ihracatı yapılan plastik mamullerininde ilave edilmesi ile üretimin % 50’sini dolaylı ve dolaysız olarak ihraç etmektedir. Bu açıdan bakıldığında plastik mamul sektörünün 15 milyar dolar gibi bir dış ticaret fazlası verdiği görülmektedir. Türkiye plastik mamullerde dış ticaret fazlası verirken, devletin dış ticaret kayıtlarında petrokimya sektörünün verdiği dış ticaret açığı, tüm plastik mamul sektörünün dış ticaret açığı gibi görüldüğünden, plastik sektörü en çok dış ticaret açığı veren sektörler içinde yer almıştır. Bu gün, en büyük ihracatçı sektörlerde, örneğin otomotivde, taşıt araçları üretimi için kullanılan başta motor ve çelik olmak üzere, parça ve komponentlerin, ham ve yardımcı maddelerin ve malzemelerin büyük kısmı ithalatla karşılanmaktadır. Ancak bu amaçla yapılan ithalat miktarları, dış ticaret rakamlarında yer almadığından, otomotiv sektörü ülkenin en büyük ihracatçı sektörlerinden birisi şeklinde algı yaratılmaktadır. Plastik mamul sektörü de otomotiv sektörü gibi hammaddesini büyük ölçüde ithalatla karşılamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, diğer sektörler için yapılan dış ticaret açığı / fazlası hesaplamalarının plastik mamul sektörü için yapılmadığı, petrokimya sektöründeki yetersiz üretim nedeni ile ithal edilen plastik hammaddelerin ithalat miktarının sektörün dış ticaret istatistiklerine yansıtıldığı ve sektörümüz için haksız bir olumsuz algının yaratıldığı görülmektedir. Yine başka bir açıdan bakılınca plastik sektörü ile polimer sektörünün çok büyük katma değer farkı mevcuttur. Nitekim plastik mamul sektörünün ortalama birim ihracat fiyatı 3 $ / Kg’a yakınken, polimer sektörü 1 $ / Kg civarındadır. Plastik mamul sektöründe faaliyet gösteren firmalarının girişimcilik, tasarım, inovasyon, istihdam ve karlılık yönlerinden polimer endüstrisinden pozitif yönde ayrıştığı nettir. Nitekim yapılan araştırmalar plastik sektöründeki her 15 istihdama karşılık petrokimyasal endüstrisinde sadece 2 istihdam yaratılmaktadır. Petrol ve polimer zengini Ortadoğu ülkeleri yeteri kadar istihdam yaratamadıkları ve katma değeri yurtiçinde tutamadıkları için başta Türkiye olmak üzere tüm Dünya’dan plastik mamul üreticilerini cazip teşviklerle kendi ülkelerine çekmek istemektedirler. Dolayısıyla plastik sektörü açısından bu algıdan kurtulmamız gerektiğine inanıyoruz. Çünkü bu algı yüzünden ülkemizde üretilmeyen ve üretilmesi petrol olmadığı için fizibl olmayan hammaddelere dâhi vergi konulmaktadır. Stratejik olmayan ve harç-ı alem dediğimiz tipteki bu hammaddeler, stratejikmiş gibi tanıtılıp, bu hammaddelere ithalat vergileri ve koruma önlemleri alınmaktadır. Bugün özellikle Avrupa’da polimer firmaları bu tür ürünleri üretmeyi ya bırakmışlar ya da hammadde zengini Ortadoğu ülkelerine kaydırmışlardır. Türk plastik sektörünün en önemli sorunu olan hammadde ithalatındaki yüksek vergi problemi 2015 yılında da değişmemiştir. Önemli olan Türkiye’de katma değeri yüksek hammaddeleri üretmektir. Sektörün yurtiçinden ihtiyacını karşılayamadığı polipropilen ve polietilen gibi harç-ı alem hammaddeleri ithal ederken ödediğimiz vergiler rekabetimizi de olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuzlukları ortadan kaldırdığımızda sektörümüzün Türkiye ekonomisine sağladığı katma değeri daha da artıracağı bilinmektedir. Türkiye plastik sektörü hızla gelişmekte ve global pazarlardan daha fazla pay almaktadır. Sektörün, 2023 ihracat vizyonu, kimya sektörü için hedef alınan 50 Milyar dolarlık ihracat hedefinin en az 17 milyar dolarını gerçekleştirmektir. Mevcut durumda 17 milyar dolar ihracata erişilmesi son derece zor görülmektedir. Nitekim bu düzeyde bir ihracatın gerçekleştirilmesi için sektörün büyümesine paralel olarak artan sorunlarının çözümünün dışında, 3 $/Kg’ın altına inmiş birim ihraç fiyatlarının gelişmiş ülkeler ortalaması olan 4,5 $ /Kg’a çıkaracak tedbirlerin alınmasının yanı sıra yatırım teşviklerinden de azami ölçüde yararlanması gerekmektedir. Dünya ve Türkiye ekonomisindeki olumsuz gelişmeler, plastik sektöründe yerinde sayan hatta gerileyen satış fiyatları ile rekabet etmeyi zorlaştırmakta ve kar marjlarını daraltmaktadır. Sektörün en önemli sorunu, yeterli katma değer sağlayamamasıdır. Üretim ve ihracatta daha yüksek katma değer sağlamanın başlıca 2 yolu vardır. Bunlar; katma değeri yüksek inovativ ürünler imal etmek ve / veya kaliteden ödün vermeden maliyetleri düşürerek kar marjını arttırmaktır. Sektörün kaliteden ödün vermeden global pazarlarda rekabetçi üretim ve ihracat olanaklarını arttırması için Avrupa standartlarında ve çevreye uyumlu üretim yapması kaçınılmazdır. Rekabetin artması nedeniyle fiyatlarındaki değişikliklerle rekabet edemeyen firmalar artık, kârlılık için “Maliyet Rekabetini” ön plana çıkartmak zorundadır. Rekabeti başarılı kılacak maliyet farkı yaratmak için, bilinen yöntemlerin dışında değişen dünyanın değişen tasarruf tekniklerini uygulamak gerekmektedir. Değişime uyum sağlamak için AR – GE ve ÜR – GE’ye önem verilirken, müşteri memnuniyeti odaklı bir değer zinciri oluşturulması gerekmektedir. Artan global rekabet karşısında, rekabet avantajı geliştirmenin tek yolu, bugünün ve geleceğin maliyetlerini yönetmek ve yeni bir maliyet yönetim sistemi kurmaktır. Sektörde yüksek teknoloji ürünlerine geçmek ve katma değer artışı sağlamak için teknolojik ve AR - GE yatırımlarına ihtiyaç duyduğundan, sektöre yönelik teşvik olanaklarının revize edilmesi gerekmektedir. Türkiye’nin hayatı kolaylaştıracak ileri plastiklerin üretim merkezi olması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Sektörde katma değer sağlamayan geleneksel üretim modelinin ileri plastiklerin üretimine dönüştürülmesi sağlanmalıdır. Sektör, ihtiyacının sadece % 13’ünün yerli üretimle karşılanmasına rağmen, yerli üretimin korunması amacıyla, daha ekonomik fiyatlarla hammadde temin olanaklarından, ithalata vergiler konularak mahrum edilmektedir. Bu durum, yerli hammadde üreticisinin korunması adına sektörün küresel piyasalarda rekabetçi ihracat olanaklarını azaltmaktadır. Yerli üretici, hammadde ithalatına vergiler konulması yerine, üretim ve yatırım maliyetlerini azaltacak teşvikler uygulanarak korunmalıdır.Plastik hammadde üretimi ihtiyacı karşılamıyorsa, ithalatın önündeki engeller kaldırılmalıdır. Plastik sektörü dış ticaret verilerine bakılmaksızın stratejik yatırımlar içine dâhil edilmeli ve asgari yatırım tutarı 5 milyon dolar olarak belirlenmelidir. Plastik mamul üretiminde lokal bazda faaliyet göstermenin daha rasyonel olması sebebiyle, plastik sektörü her bölgede en az bir ilde desteklenmelidir. Sektörde nitelikli eleman temini için gerekli tedbirler alınmalıdır.

NOT:PAGEV'DEN ALINMIŞTIR.